انتشارات اهورا

[باشاعـــــــــــــــــران‌امــــــــــــــــــــــروز]

پاسخ به چند پرسش انتشارات سرزمین اهـورایی از داوران کتاب شاعران امروز: ابوالفضل پاشا

pashaشعر امروز را چطور تعریف می‌كنید؟

وقتی سخن از «شعر امروز» به میان می‌آید ذهن ما به طور خودکار تقابلی با عنوان «شعر دیروز» برای آن دست و پا می‌کند، به عبارتی ما این‌جا با دو مسأله یا دوحوزه‌ی معناپذیر روبه‌روییم: 1. تعریف شعر 2. شعر امروز؛ ما با توجه به این سؤال یا با توجه به این دو حوزه‌ی معناپذیر می‌خواهیم به این برسیم که شعر امروز با شعر دیروز چه تفاوت‌هایی دارد، لذا من به جای آن‌که به تعریف شعر – که راه به هیچ مقصدی نخواهد برد – بیندیشم، بیشتر به همان وجوه افتراق می‌اندیشم بل‌که راه به مقصودی داشته باشد. شعر امروز حاصل نگاه دقیق‌تر انسان به زبان و اشیاء و کنش‌ها و روابط بینارابطه‌یی این سه رویکرد است. تا زمانی که شاعر نخواهد یا نتواند نگاهی دقیق‌تر به این مؤلفه‌ها داشته باشد مسلم بدانیم که شعر امروز تولید نخواهد شد، یعنی ممکن است شعر تولید شود اما شعر امروز نخواهد بود، و فرقی هم نمی‌کند که مؤلف آن شعر، در سده‌ی حاضر زندگی کند یا در هفت قرن پیش! چه بسا شاعرانی در عصر ما زندگی می‌کنند اما نگاه آنان و نتیجه‌ی حاصل از آن در همنشینی با زبان – که همان شعر است – اثری متعلق به سده‌های پیشین باشد، پس من به شاعرانی احترام می‌گذارم که نگاه آنان به زبان و اشیاء و کنش‌ها، نگاهی متفاوت و غیرمتعارف باشد و البته این بحث چیزی جدا از قوت شعر خواهد بود، یعنی من در درجه‌ی اول این‌ها را ملاک قرار می‌دهم و بعد توفیق هر کدام از شعرها را در نظر می‌گیرم

داوری در باره‌ی شعر چه معنایی برای شما دارد؟

داوری برای من همانا داوری برای شماست. همه‌ی ما تا زمانی که در شعر خود و شعر دیگران داوری نکنیم راه به همان مقصود مورد نظر – که پیش از این در باره‌اش سخن گفتم – نخواهیم برد. وضع کسانی که داوری را از یاد می‌برند از دو حال خارج نیست: یا از آن می‌ترسند یا آن‌که ابزار داوری یا علم و دانش این شیوه را در اختیار ندارند و البته این را نیز بیفزایم که داوری فقط در حوزه‌ی شعر به کار نمی‌رود و هر هنرمندی که بخواهد به رسیدن به تعالی اهمیت بدهد باید به داوری بیندیشد تا بتواند در این مقایسه‌ها و در این داوری‌ها تمایزهایی را قائل شود و از یاد نبریم که به تعبیر فردینان دو سوسور: «تمایز» شرط اصل رویارویی با زبان – خاصه در شعر – است وگرنه در مقیاسی وسیع‌تر، شعر و یا سایر هنرها به تعالی نخواهند رسید

معیارهای داوری شعر برای شما کدام‌اند؟

معیار داوری من برای رسیدن به تعالی در شعر، عواملی است که شعر را از غیرشعر جدا می‌کند. بی‌شک زبان و افشای زوایای پنهان و دیده نشده‌ی آن، یکی از مهم‌ترین عواملی است که من در این حوزه مد نظر قرار می‌دهم و تا زمانی که زبان شعر از زبان روزمره فراتر و استوارتر نباشد نمی‌توانم از شعر لذت ببرم. از طرفی باید بگویم که سایر عوامل داوری، باز هم در حوزه‌ی هماهنگی با زبان قادر خواهند بود که زیبایی و برتری خود را به رخ بکشند، به عبارتی اگر زبان شعر، از سایر عوامل زیبایی شناختی شعر حمایت کند آن‌گاه می‌توانیم انتظار داشته باشیم که آن زیبایی‌ها رخنمون شوند وگرنه عوامل زیبایی شناختی ابتر یا نیمه کاره باقی خواهند ماند. پس می‌توانم این‌گونه بگویم که زبان، نخستین معیار، و عوامل دیگر زیبایی شناختی، بقیه‌ی معیارهای داوری من در حوزه‌ی شعر است و البته همه‌ی این عوامل باید در نهایت به یک انسجام برسند تا شعر به کمال بینجامد وگرنه جدایی و انفراد هر کدام از این عوامل مشکلی را حل نخواهد کرد و موجب و موجد زیبایی نخواهد بود

پ ن: پاسخ دیگر داوران دومین مجلد از کتاب شاعران امروز به زودی در همین صفحه منتشر می‌شود.

پ ن2: اشعار رسیده برای دومین مجلد از کتاب شاعران امروز در حال کارشناسی است و پس از اعلام نظر داوران محترم در همین محل اطلاع‌رسانی خواهد شد.

خبرنامه اهورا

نام:

ایمیل: