انتشارات اهورا

[ ترانه بلوار میرداماد، منتخب اشعار محمدعلی سپانلو در سرزمین اهـورایی منتشر می‌شود]

OKکتاب " ترانه بلوار میرداماد" برگزیده اشعار م ع سپانلو به انتخاب و مقدمه مجید ضرغامی به زودی توسط انتشارات سرزمین اهـورایی منتشر می‌شود. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سرزمین اهـورایی مجید ضرغامی شاعر، صاحب امتیاز و مدیر مسئول این انتشارات اعلام کرد: " قرارداد تازه‌ترین مجموعه اشعار شاعر نام آشنای معاصر آقای محمدعلی سپانلو منعقد شده است ، مراحل پژوهش و گرآوری آن پایان یافته و این کتاب هم اکنون در انتظار طی شدن مراحل اداری و مجوز است. ترانه بلوار میرداماد شامل منتخبی از اشعار برجسته شاعر و بر مبنای سیر تاریخی تکوین اشعار م ع سپانلو است. اشعار این کتاب از بین سروده‌های برجسته و متفاوت شاعر در کتاب‌های: آه... بیابان، خاک، رگبارها، پیاده‌روها، سندبادغائب، هجوم، نبض وطنم را می‌گیرم، خانم زمان، ساعت امید، خیابان‌ها بیابان‌ها، پاییز در بزرگراه، تبعید در وطن، ژالیزیانا، کاشف از یادرفته‌ها و قایق سواری در تهران انتخاب شده است » گردآورنده و گزیننده‌ی اشعار کتاب ترانه بلوار میرداماد افزود: « بعد از کتاب‌های عشق و شب‌های پاریس و پاییز در بزرگراه این سومین کتاب از سپانلو در انتشارات سرزمین اهـورایی است که امیدواریم به زودی و پس از طی شدن مراحل قانونی منتشر ‌شود.» وی  در باره شعر سپانلو و تاثیر او بر جریان‌های ادبی معاصر گفت: «محمد علی سپانلو از شاعران مطرح و فعال معاصر است وی در دهه‌ی40 دهها مقاله در مورد ادبیات زمان خود در مطبوعات نوشت و در اغلب مناقشات زمانه حضور داشت. نام سپانلو در کنار نام نصرت رحمانی و معدود شاعران دیگر معاصر به عنوان شاعران شهری ماندگار شده است. با  این که حضور عناصر شهری در شعرهای اولیه او نیز قابل شناسایی است اما شاید به  صورت  فراگیر نخستین بار در کتاب «پیاده‌روها» باشد که آن نوع شعر شهری که امروز از آن به عنوان شناسه‌ی شعری وی یاد می‌کنیم دیده می‌شود. کتابی که حاصل پیاده‌روی‌های شاعر در خیابان‌های پر ماجرای تهرانی است که اتفاقات مهم تاریخی و فرهنگی در آن گذشته است - و بعد در منظومه‌ی «خانم‌زمان» که آن را مابه‌ازای خود تهران گرفته است، نوعی از ادبیات متاثر از شهرنشینی دوران جدید - یعنی جستجوی اسطوره‌ی تهران را در شعر خود به نمایش می‌گذارد که تا پیش از آن چندان معمول نبود و این ادبیات در کتاب‌های اخیر سپانلو مانند «پاییز در بزرگ‌راه » و «قایق سواری در تهران » ورزیده و با تجربه‌تر به نظر می‌رسد.» وی در باره این خصوصیت بارز شعر سپانلو گفت: « این نوع ادبیات او ادبیاتی مبتنی بر یاد و تداعی، عشق و خاطره و حسرت و هشدار به هویتی است که در حال دگرگونی‌های جبری و سهوی است.» مجید ضرغامی در بخشی از مقدمه‌ی کتاب پاییز در بزرگراه آورده است: « در بعضی از نمونه‌های روایی آثار او تصاویری خلق شده‌اند که گویی شاعر متجدد با عصایی اساطیری، در میان حفره‌های زمان ایستاده است وخود را یکتا ره‌نورد معترض این دگرگونیهای آزاردهنده می‌داند: ( نه کوچه شترداران/ نه بازارچه نایب السطنه/ نه بستنی فروشی اکبرمشدی/ نه سینما دماوند / نه کوچه آصف/ نه آبشار، نه دردار/ نه سه راه امین حضور... خراب کنندگان خاطرات شهر/ پدران فراموشی! / که حتی به نامهای صد ساله رحم نکردید.../ خدا نبخشدتان که خیابان ری مرا کشتید!)... سپانلو با آوردن عناصر شهری، خیابان‌ها، کوچه‌ها و محلات تهران به شعر خود و بخشید نوعی هویت انسانی و اساطیری به آنها و با کشف « از یاد رفته‌ها »ی زادگاهش و در آمیختن آنها با عناصر مدرن و امروزی زمان خود صدای متفاوتی از شعر را با به نفع ماندگاری در ادبیات معاصر به ثبت رساند. با وجود حس نوستالژیک و هویت‌گرایی و بومی‌گرایی به معنای خاص در شعرهای او، شعر سپانلو شعری متمدن و سرشارازموقعیت‌های شاعرانه است.  او حتی در اشعار عاشقانه‌ نیز شاعری نجیب و با پرنسیب است و شعرش عاری از خصوصیات رمانتیسم دست و پا بسته‌ای است که گریزگاهی به غیر از واپس‌گرایی ندارد. او از معدود شاعرانی است که غم زمان و جوانی و زندگی در این شهرمادر را در تمام ادوار شاعریش به همراه می‌برد ( بدان که پای چوبی/ ورودممنوع را نمی‌فهمد/ در این شوارع لغزان که از چراغ ِ خطر/ به هیچ پیوندی با هم نمی‌رسند/ ردیف گام‌ تو گم می‌شود... ) و زمانی که نمادگرایی تازه‌ای با چراغ قرمز چهاراه به وجود می‌آورد، هنگامی ‌که با کلام شاعرانه می‌پرسد دروازه‌ی دولت این شهر کجاست؟ یا با لاله‌زار و خیابان ری چه کردید، چرا می‌گویید پل چوبی اما شمایل آن طور دیگری است! و یا می‌پرسد چرا از این شهردوران جدید که نوگرایی فرهنگی و علمی‌‌تاریخی معاصر در آن متولد شده است، به این شکل آشنایی زدایی کرده‌اید... یا هنگامی که در برگریز پاییز، در زمانی غمگین و در بلوار میرداماد برای تهرانی از دلایل انکار ناپذیر در پنجاه سال دیگر می‌نویسد و شهرش را بهانه‌ای می‌کند تا از سرزمین دیرین بگوید از بیشه‌های گیلان تا پسکوچه‌های شیراز را بیاد می‌آورد، تا نوعی شادی زندگی بخش را در روزگار معاصر جستجو کرده باشد، چون این یادآوری و آن پرسش‌هایش شاعرانه است، با غم و شوق دورنی می‌پرسد و این همه مسئله‌ی شعرهایش است و تاریخ هویتی همراه آن زندگی، الهام بخش شاعر است، کلامش محصول حافظه‌ای نکته بین است و بازتاب تاریخ شفاهی و یادآوری و بر اصول شعر امروز بنا شده است. از این رو محلات، اسامی و اشیاء شهری، چنارها، خیابان‌ها، جویها، چراغ قرمز، نئون تابلوها، آسمان خاکستری، کافه و پاتوق‌های آن، عبور اتوبوس از خیابان‌ها وهواپیما از آسمان آرایه‌های تزئینی شعر او نیستند. و این چنین است که مخاطب با آن هم‌ذات پنداری می‌کند. عناصر شعر مبدل به ناخودآگاه جمعی خواننده از هر شهر و دیاری می‌شوند و کلام، زبان مشترک می‌آفریند....»

ضرغامی در بخش دیگری از مقدمه کتاب ترانه بلوار میرداماد می‌نویسد: « سپانلو از آغاز دهه‌ی چهل که در میان شاعران نوگرای نسل سوم شعر معاصر راه خود را باز کرد و آه..بیابان را منتشر کرد تا همین امروز که آثار متنوعی در شعر، پژوهش، نمایشنامه و ترجمه منتشر کرده است در متن اکثراتفاقات فرهنگی شعر امروز حاضر بوده و در مطبوعات، رادیو، سینما و هنر تبلیغات نیز دستی داشته است. شاید بتوان محمد علی سپانلو را جزو شاعران جوان تاثیرپذیر از جنبش‌های دانشجویی دانست که در دهه‌ی سی و چهل تاثیرات زیادی برادبیات و هنر روشنفکری داشتند. شاعری که با تاثیر از اولین تجربه‌ی راهپیمایی در جوانی برای فلسطین شعر می‌نویسد، شاعری که هنوز با یادآوری شاعرانه از نخستین راهپیمایی 16 آذر بعد از کودتای سال 32 چشم‌هایش برق‌می‌زند، تصویری از جمعیت انبوه دانشجویان و نمای آهسته‌ی برگریزان طلایی پاییز بر سرجمعیت را به یاد می‌آورد و از رطوبت نگاهش رد خاطرات هویدا است. شاعری که امروزی است، کافه نشین است و جزئیات شهر زادگاهش را با عشق و علاقه و هنرمندی در آثارش ثبت کرده و از تهران به عنوان شهری جهان‌وطن نام می‌برد... محمد علی سپانلو متولد 1319 است. دانش آموخته‌ی دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران است. بارها به عنوان یکی از نمایندگان ادبی ایران در همایش‌های بین‌المللی شرکت کرده و بیش از نیم قرن حضور فعال و پویا در جامعه روشنفکری ایران دارد. از بنیان‌گذاران کانون نویسندگان ایران است و با حدود ۷۰ کتاب در شعر، نقد، ترجمه، نمایشنامه، از فعالترین شاعران معاصر به شمار می‌آید. او چهره شناخته شده‌ای در ادبیات فرانسه است وکتاب « زمانه دمدمی » که مجموعه ای از 60 شعر اوست در سال 2005 برنده جایزه ماکس ژاکوب ( شاعر ونقاش مدرنیست و دوست پیکاسو که در سال 1944 در اردوگاه آلمان ها کشته شد ) گردید. نیز در سال 2003  نشان شوالیه ادب و هنر را از جمهوری فرانسه گرفته و وزیر فرهنگ فرانسه در نامه‌ای برای او تاکید کرده است این نشان به پاس خدمت به فرهنگ و ادبیات جهان به او اهدا شده است...»

کتاب "ترانه بلوار میرداماد" منتخب اشعار م ع  سپانلو به انتخاب مجید ضرغامی در قطع رقعی و حدود 300 صفحه به زودی توسط انتشارات سرزمین اهـورایی منتشر می‌شود. از این شاعر نام آشنای معاصر کتاب " پاییز در بزرگراه " - که سالهای پیش منتشر شده است و اکنون نایاب است - و کتاب" عشق و شب‌های پاریس " منتخبی از اشعار عاشقانه‌ی گیوم آپولینر توسط انتشارات سرزمین اهـورایی در دست بازتولید و طی شدن مراحل قانونی و اداری است.

* تصویر محمدعلی سپانلو اثر رضا معطریان، برگرفته از ماهنامه تجربه

خبرنامه اهورا

نام:

ایمیل: